Wpływ na układ oddechowy

27 maja 2026 | Ochrona powietrza

Do najłatwiej zauważalnych skutków zdrowotnych oddychania zanieczyszczonym powietrzem należą dolegliwości ze strony układu oddechowego. Przez oddychanie zanieczyszczonym powietrzem częściej chorujemy lub mamy ostrzejsze objawy astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), a także zakażeń układu oddechowego.

Infekcje dróg oddechowych

Zaostrzenia przebiegu choroby obturacyjnej płuc mają miejsce zwykle jesienią i zimą, czyli w okresach częstego występowania infekcji układu oddechowego. Jest to także okres znacznego wzrostu stężeń pyłu zawieszonego w powietrzu. Po wykluczeniu infekcji często jedynym czynnikiem ryzyka zaostrzeń tej choroby u osób niepalących jest właśnie zanieczyszczenie powietrza. Należy podkreślić, że każde zaostrzenie objawów tego schorzenia, które wymaga hospitalizacji, zwiększa ryzyko śmierci. U osób zamieszkałych w zanieczyszczonych aglomeracjach pospolite infekcje układu oddechowego przewlekają się nierzadko do kilku tygodni, choroba ma cięższy przebieg i częste powikłania.

Mechanizm działania

Najdrobniejsze cząstki pyłu (PM2.5 i mniejsze) docierają do pęcherzyków płucnych, powodując miejscowy stan zapalny, stres oksydacyjny i zwiększoną przepuszczalność bariery nabłonkowej. To ułatwia przenikanie toksyn i patogenów do krwiobiegu. Przewlekły stan zapalny może prowadzić do zwłóknienia tkanek, pogrubienia ścian oskrzeli i nieodwracalnego spadku wydolności oddechowej.

Skala problemu w Polsce

Z danych Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) wynika, że w Polsce z powodu ekspozycji na PM2.5 co roku umiera przedwcześnie ok. 40 tys. osób, z czego kilka tysięcy w wyniku chorób układu oddechowego. W sezonie grzewczym stężenia PM10 i PM2.5 w wielu miastach wielokrotnie przekraczają zalecenia WHO (odpowiednio 15 µg/m³ i 5 µg/m³ jako średnia roczna).

https://smoginfo.pl