Oddziaływanie smogu na seniorów

29 maja 2026 | Ochrona powietrza

Osoby starsze, obok dzieci, należą do grupy najbardziej narażonej na negatywne skutki zanieczyszczenia powietrza. Szczególnie podatne są te, które już cierpią na choroby układu krążenia, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), inne schorzenia układu oddechowego czy cukrzycę. Znaczna część pacjentów z tymi dolegliwościami to właśnie seniorzy.

Czas ekspozycja a ryzyko zgonu

Statystyki wskazują, że większość zgonów przypisywanych smogowi dotyczy osób w wieku podeszłym. Zarówno krótkotrwałe, jak i wieloletnie narażenie na zanieczyszczenia znacząco zwiększa ryzyko zgonu z powodu chorób serca i naczyń (zawał, udar, zator, nagłe zatrzymanie krążenia) oraz układu oddechowego (infekcje dróg oddechowych, zapalenie płuc, rak płuca, zaostrzenia POChP).

Wpływ na układ nerwowy seniorów

Wpływ smogu wykracza jednak poza układ oddechowy i krążenia – obejmuje także układ nerwowy. Szczególnie groźne są drobne frakcje pyłu zawieszonego (PM2.5 i mniejsze), obecne m.in. w spalinach silników dieslowskich. Mogą one przenikać z płuc do krwiobiegu, a następnie do narządów, w tym mózgu. Ich obecność sprzyja przewlekłym stanom zapalnym i zmianom degeneracyjnym, podobnym do tych obserwowanych w chorobie Alzheimera.

Zaburzenia pamięci

Długotrwała ekspozycja na pyły zawieszone przyspiesza proces starzenia się mózgu, pogłębiając zaburzenia pamięci, zdolności poznawczych i ogólnej sprawności umysłowej. Badania sugerują, że w polskich warunkach tempo to może odpowiadać nawet przyspieszeniu starzenia o około dziesięć lat. W efekcie rośnie odsetek osób starszych niesamodzielnych, wymagających stałej opieki.

Wyzwania dla systemu opieki

Skutki te mają wymiar nie tylko indywidualny, ale i społeczny. Choroba lub utrata sprawności w późniejszym wieku to dramat dla chorych i ich rodzin, ale również istotne obciążenie dla systemu opieki zdrowotnej i pomocy społecznej. W kontekście starzenia się polskiego społeczeństwa zjawisko to staje się szczególnie niepokojące – pogarsza jakość życia seniorów, zwiększa zapotrzebowanie na opiekę długoterminową i generuje rosnące koszty ekonomiczne.

Ograniczanie ekspozycji seniorów na zanieczyszczone powietrze powinno być jednym z priorytetów polityki zdrowotnej i środowiskowej. Działania te wymagają zarówno poprawy jakości powietrza, jak i wdrażania programów ochrony zdrowia ukierunkowanych na najbardziej wrażliwe grupy społeczne.

https://smoginfo.pl